Crossover Nedir ?
Crossover,diğer bir anlamı ile filitre.Crossover örneğin 3 yollu bir hoparlör sisteminde her bir hoparlör sürücüsüne kaynak'tan gelen ses sinyallerini her her hoparlörün kendi frekans aralığında çalışması için ses sinyallerini ayrıştırır.Her hoparlörün kesim frekansı altında yada üstünde kalan,sinyal'leri hoparlöre göndermez.Bu şekilde her hoparlör kendi frekans aralığında çalışacağı için çok daha net ve temiz bir ses elde edilir.Fazla yüklenmelerde hoparlörü korur,zarar görmesini önler.Crossover tasarımı kolay bir iş değildir,tasarım ve kullanılacak malzeme değerleri özenle seçilmiş olması gerekir.Çok sürücülü sistemlerde işin büyük yükünü crossover çekmektedir.Ama sonuç itibarı ile crossover'de ses deki naturelliği bir nebze olsun alan bir elemandır.
Yukardaki acıklamalara ek olarak Crossover lar yapılıs tiplerine gore sınıflara ayrılırlar. Bunlar Butterworth, Solen Split, Bessel, Chebychev, Linbkwitz-Riley gibi sınıflardır. Bu sınıflarda dB zayıflatma oranlarına gorede bolunurler.
Dizayna gore 1,2,3 ve 4 uncu dereceden filtreleme yaparlar.
1n ci derece 6 dB,
2 nci derece 12 dB,
3 uncu derece 18 dB ve
4 ncu derecede 24 dB filtreleme yapar.
1 nci derece yeterince zayıflatma saglayamadıgı icin tercih edilmez. Cunku bas hoparlore fazla tiz , tiz hoparlore fazla bas frekans gider.
2 nci derecede maliyet ve basitligi acısından cok kullanılmakla birlikte verimli olmadıgından tercih edilmez. Cunku kesisme frekansında hoparlorler duz baglanırsa bosluk ters baglanırsada bir tepe degeri elde edilir.
3 ve 4 uncu dereceler daha iyi sonuc verirler.
Birde bu filtrelerin derecelerine gore faz kayma davranısları vardır.
1 nci derecede 90, 2 nci derecede 180, 3 uncu derecede 270 ve 4 uncu derecedede 360 derecedir.
Yani 1 nci derecede filtreye hoparlorler + ve - birebir baglanırken
2 nci derecede filtreye hoparlorler birbirine gore ters baglanır.
Ayrıca Crossover lara empedans dengeleme, asırı yuk koruması gibi eklentilerde yapılır.
Asagıdaki linkte Crossover hesaplama tablosu bulunmakta.
http://ccs.exl.info/calc_cr.html#first
|
